Leiden, 21 augustus 2026. Klimaatverandering, drukte en de onzekere situatie in de wereld hebben steeds meer invloed op de vakantiekeuzes van Nederlandse reizigers. Ruim een kwart vliegt minder dan voorheen, bijna een derde kiest vaker voor een bestemming dichter bij huis en ruim de helft kijkt kritischer naar politieke stabiliteit en veiligheid. Dat blijkt uit een enquête van reisorganisatie Better Places onder 273 reizigers. 

De deelnemers aan het onderzoek reizen veel. 63% gaat gemiddeld twee tot drie keer per jaar op vakantie en bijna 31% zelfs vier tot acht keer. De meeste vakanties vinden binnen Europa plaats. Bij 217 van de 273 respondenten ligt het aantal reizen binnen Europa hoger dan het aantal reizen daarbuiten.

Klimaat en onrust veranderen vakantiekeuzes

Op de vraag welke invloed klimaatverandering en de onzekere situatie in de wereld hebben, zegt 54% kritischer te kijken naar politieke stabiliteit en veiligheid. 35% denkt vaker na over de impact van vliegen en eveneens 35% vermijdt bestemmingen waar extreem weer vaker voorkomt. 32% kiest vaker voor trein of auto in plaats van het vliegtuig en 29% kiest vaker voor een bestemming dichter bij huis. Slechts 16% zegt dat klimaatverandering en de onzekere situatie in de wereld weinig invloed hebben op het eigen reisgedrag. 

Ook het vlieggedrag verandert. 28% geeft aan minder te vliegen dan voorheen en 11% vliegt zelden of nooit voor vakantie. Slechts 5% zegt juist vaker te vliegen. “Reizigers willen blijven reizen, maar denken duidelijk bewuster na over hoe en waarheen”, zegt Saskia Griep, oprichter van Better Places. “Dat zien we ook terug in onze reizen. Mensen kijken naar bestemmingen dichter bij huis, reizen buiten het hoogseizoen en zoeken plekken waar het minder druk is. Tegelijk willen ze zekerheid als ze naar een land gaan waar ze zelf minder goed de weg kennen.”

Reiziger zoekt rust

Opvallend is hoeveel invloed drukte heeft op vakantiekeuzes. 68% reist buiten het hoogseizoen om drukte te vermijden en 59% kiest bewust voor minder bekende plaatsen of regio’s. 38% past de planning aan als ergens veel drukte wordt verwacht en een derde slaat een populaire bezienswaardigheid soms helemaal over. Slechts 6% zegt dat drukte weinig invloed heeft op de keuzes tijdens een vakantie. 

Volgens Better Places biedt dit kansen voor bestemmingen die toerisme beter over het jaar en over verschillende regio’s willen verspreiden. “Veel reizigers hoeven helemaal niet allemaal op hetzelfde moment naar dezelfde plek”, aldus Griep. “Als je goede alternatieven aanbiedt, zijn mensen daar duidelijk voor te porren.”

Steun voor hogere belasting op verre vluchten

Ook over de prijs van vliegen zijn reizigers uitgesproken. 59% staat positief of zeer positief tegenover een afstandsafhankelijke vliegbelasting, waarbij voor langere vluchten meer belasting wordt betaald. 30% is zelfs zeer positief. Opvallend is dat een hogere belasting volgens de respondenten maar beperkt tot uitwijkgedrag leidt. 69% verwacht dat een afstandsafhankelijke vliegbelasting geen invloed heeft op de eigen reiskeuzes. Slechts 10% zegt te overwegen om vanuit België of Duitsland te vertrekken en 5% zou minder snel voor een verre reis kiezen. 

“Dat is een interessant signaal nu er veel discussie is over de nieuwe vliegbelasting”, zegt Griep. “Het argument dat reizigers massaal over de grens gaan vliegen, horen we vaak. Maar als we het aan een groep zeer reislustige mensen zelf vragen, zegt maar één op de tien dat te overwegen.”

Minder animo voor vrijwillig bijdragen aan echte prijs

Er is tegelijkertijd een opvallend verschil met het onderzoek van Better Places uit 2025. Toen gaf 22,5% aan bereid te zijn de volledige echte prijs van een vliegticket te betalen. Dit jaar is dat 11,1%. Ook het aandeel dat €50 tot €149 extra wil betalen daalde, van 33,7% naar 23,7%. In totaal zegt 55% in 2026 bereid te zijn een extra bedrag te betalen. Dat betekent niet automatisch dat het draagvlak voor eerlijkere vliegprijzen afneemt. Uit de open antwoorden blijkt dat verschillende reizigers juist vinden dat de werkelijke kosten standaard in de ticketprijs moeten zitten. Zij willen liever geen vrijwillige bijdrage, maar een systeem waarbij iedereen betaalt. Ook vragen respondenten om duidelijkheid over de besteding van het geld. 

Volgens Griep is het misschien wel een van de meest interessante resultaten: "Mensen zeggen eigenlijk: 'leg de verantwoordelijkheid niet alleen bij de individuele reiziger. Zorg dat vliegen eerlijker wordt geprijsd en dat iedereen bijdraagt'. Daar ben ik het mee eens. Voor de verduurzaming van de luchtvaart hebben we keuzes van reizigers nodig, maar ook regelgeving, eerlijke prijzen en investeringen in nieuwe technologie".

Europa biedt kansen voor maatwerk

Europa speelt een steeds grotere rol in het vakantiegedrag van de respondenten. Tegelijk organiseert 89% zijn of haar vakantie binnen Europa regelmatig zelf. 37% boekt ook Europese reizen via Better Places. Vooral voor minder bekende bestemmingen en reizen die meer regelwerk vragen, blijkt behoefte aan hulp en maatwerk. Daar liggen volgens Better Places kansen voor nieuwe soorten reizen. Zo zegt 39% interesse te hebben in een georganiseerde wandel of fietsreis binnen Europa. Nog eens 25% weet het nog niet. Reizigers noemen daarbij vooral het gemak van uitgestippelde routes, goede accommodaties en bagagevervoer. Tegelijk willen zij voldoende vrijheid houden om zelf hun dag in te delen.

Duurzaamheid belangrijke factor

Duurzaamheid blijft voor een meerderheid onderdeel van de vakantiekeuze. 54,5% noemt duurzaamheid belangrijk of heel belangrijk bij het kiezen van een vakantie. Slechts 9% vindt het niet of helemaal niet belangrijk. In de praktijk kiezen reizigers vooral voor maatregelen die direct onderdeel zijn van hun vakantie. 65% verblijft in kleinschalige accommodaties, 51% eet bij lokale restaurants en 40% houdt bewust rekening met lokale gebruiken en cultuur. Slechts 4,5% zegt tijdens de vakantie nog weinig op duurzame keuzes te letten. 

“Duurzaam reizen gaat voor de meeste mensen niet over één grote keuze”, zegt Griep. “Ze willen een mooie vakantie, maar kijken steeds vaker naar de gevolgen van hun keuzes. Onze rol is om die betere keuzes makkelijk en aantrekkelijk te maken. Zodat mensen kunnen blijven reizen, met meer aandacht voor klimaat, natuur en de mensen die op de bestemming wonen.”

Over het onderzoek

Better Places nodigde in juli 2026 klanten uit die tussen 1 april 2025 en 31 maart 2026 waren teruggekomen van een reis. In totaal werden 1.702 uitnodigingen bezorgd. 273 reizigers vulden minimaal de eerste twee vragen in. De volledige enquête werd door 261 respondenten ingevuld. Daarmee kwam de respons op 15,3%, tegenover 11,2% in 2025. De deelnemers zijn klanten van Better Places en vormen geen representatieve steekproef van de Nederlandse bevolking.