“Wil je even binnenkijken bij dit schooltje? De kinderen vinden het geweldig om toeristen te ontmoeten!” Het klinkt als een unieke kans om echt contact te maken. Om mooie foto's te schieten en het dagelijks leven van dichtbij te zien. Maar wist je dat je op dat moment een enorme impact kunt maken door simpelweg ‘nee’ te zeggen? Bezoekjes aan weeshuizen en scholen lijken onschuldig maar doen vaak meer kwaad dan goed. In dit blog leggen we uit waarom wij dit op onze reizen niet aanbieden en we ook jou vragen om onderweg 'nee' te zeggen tegen een bezoek aan weeshuizen en scholen op reis.
Wat je moet weten over weeshuizen en scholen bezoeken op reis:
1. Kinderen zijn geen attractie
2. Het houdt scheve verhoudingen in stand
3. De business achter weeshuistoerisme
4. Wat doet Better Places?
5. Wat kan jij tijdens je reis doen?
6. Wat zijn verantwoorde alternatieven?
Kinderen zijn geen attractie
Een bezoek aan een weeshuis of school lijkt mooi of leerzaam. Voor jou, voor je kinderen, maar ook voor de leerlingen die zomaar iemand van de andere kant van de wereld ontmoeten. Maar korte bezoeken aan schooltjes en weeshuizen hebben helaas vaak een schadelijke kant die we als reiziger niet meteen zien. Kinderen zijn namelijk geen toeristenattractie. Stel je voor dat er in Nederland elke dag wildvreemde toeristen een klaslokaal binnenlopen om foto’s te maken terwijl je kind een rekenles volgt. Dat zouden we nooit goed vinden. Kinderen hebben een veilige plek nodig om te leren, zonder dat hun les wordt onderbroken door nieuwsgierige bezoekers.
Het houdt scheve verhoudingen in stand
Vaak moeten kinderen bij bezoekjes van toeristen een 'kunstje' vertonen. Het alfabet opzeggen, een lied zingen of hun Engelse zinnen oefenen. Dat lijkt schattig, maar het is schadelijk. Het leert kinderen dat ze zich moeten bewijzen om aandacht of geld van (vaak witte) toeristen te krijgen. Dit houdt oude, koloniale verhoudingen in stand en geeft kinderen het gevoel dat buitenlanders 'redders' zijn. We willen juist dat kinderen opgroeien met zelfvertrouwen en gelijkwaardigheid, zonder dat ze het gevoel hebben dat ze hiervoor iets extra's moeten doen.
Het verdienmodel achter weeshuistoerisme (Orphanage Scams)
Wist je dat uit onderzoek van UNICEF blijkt dat zeker 80% van de kinderen in weeshuizen wereldwijd gewoon nog één of beide ouders heeft? Veel van deze instellingen zijn opgezet als business om geld te verdienen aan toeristen. Kinderen worden soms zelfs bij hun ouders weggehaald met valse beloftes over onderwijs, alleen maar om als 'wees' geld op te halen bij goedwillende reizigers. Weeshuistoerisme is een sector waar bijna geen controle op is. Dat betekent dat in principe iedereen zomaar toegang kan krijgen tot kwetsbare kinderen. Hoewel jij als reiziger het beste voorhebt, zien mensen met verkeerde intenties dit helaas als de perfecte kans om ongestoord dicht bij een kind te komen. Als we kinderen echt willen beschermen tegen misbruik, moeten we stoppen met dagtripjes en korte bezoekjes aan deze locaties.
Kinderen die in weeshuizen wonen hebben vaak al een trauma door het gemis van hun ouders. Als er dan regelmatig toeristen langskomen van wie ze knuffels en aandacht krijgen, om na een uur weer voorgoed te vertrekken, dan zorgt dat voor verlatingsangst. Ze leren dat mensen altijd weer weggaan, wat hun ontwikkeling ernstig kan schaden.
Wat doet Better Places?
Bij Better Places vinden we de bescherming van kinderen ontzettend belangrijk. Daarom bieden wij dit soort activiteiten niet aan in onze reizen. Wij geloven in toerisme dat de lokale gemeenschap versterkt zonder kwetsbare groepen uit te buiten. Daarom zijn wij lid van The Code. Dit is een internationaal netwerk van reisorganisaties die strijdt tegen de uitbuiting van kinderen in de toerisme-industrie. Als lid beloven we dat we onze medewerkers trainen om signalen te herkennen en dat we er alles aan doen om reizen veilig te maken voor elk kind. Dat betekent ook dat we activiteiten, zoals school- en weeshuisbezoeken, niet aanbieden.
Wat kan jij doen?
Hoewel onze lokale reisexperts deze bezoekjes niet in je reisprogramma zetten, kan het gebeuren dat je ter plaatse toch een aanbod krijgt. Misschien van een enthousiaste gids of een hoteleigenaar die het goed bedoelt (of een commissie krijgt). Wij vragen je dan om twee dingen te doen:
- Zeg vriendelijk nee. Dan ben je een echte held, omdat je de cirkel van exploitatie doorbreekt.
- Meld het bij ons. Is er een activiteit aangeboden of uitgevoerd waarbij je een schooltje of weeshuis bezocht? Laat het direct weten aan je lokale reisexpert of aan ons team in Nederland via [email protected]. Zo kunnen we actie ondernemen en zorgen dat dit in de toekomst niet meer gebeurt.
Snoep, pennen, geld en andere cadeautjes uitdelen op reis? Ondanks de beste bedoelingen, kan je ook daar beter van wegblijven. Hier lees je waarom spullen uitdelen aan kinderen op reis geen goed idee is.
Wat zijn verantwoorde alternatieven?
Het is verleidelijk om die glimlach van een kind van dichtbij te willen zien, maar de echte glimlach zit in hun toekomst. Al duizenden reizigers gingen je voor en kozen voor verantwoorde alternatieven. Zo werken wij op veel bestemmingen samen met NGO's waarbij je met je hotelovernachting bijdraagt aan bijvoorbeeld een lokale school. Je bezoekt de kinderen zelf niet, maar maakt wel alle verschil voor ze.
Daarnaast zijn er talloze manieren om contact te maken met de lokale bevolking. Zoals een overnachting bij een familie tijdens een homestay, een kookworkshop met een thuiskok of een excursie met een gids uit de regio. Bedankt dat je ons helpt om met onze reizen de wereld een beetje mooier te maken!
Maak melding van kinderen in nood
Ben je getuige van een situatie waarbij een kind in gevaar is? Meld het dan meteen bij de juiste instanties. Op deze pagina vind je een overzicht met telefoonnummers per land die je kunt bellen wanneer een kind in nood is. Zij zijn bekend met de lokale situatie en weten welke hulp het kind nodig heeft. Neem een kind nooit mee naar je hotel en laat medische hulp altijd aan professionals over. Zo voorkom je vervelende of gevaarlijke situaties voor jezelf en voor het kind.
