Weeshuizen en scholen bezoeken: waarom 'nee' zeggen helpt
Je bent met een gids op een wandeling door een dorp in Cambodja of Tanzania. De zon schijnt en plotseling hoor je vrolijk gezang uit een gebouw komen. Je gids stopt en vraagt: “Wil je even binnenkijken bij dit schooltje? De kinderen vinden het geweldig om toeristen te ontmoeten!”
Het klinkt als een unieke kans om echt contact te maken. Om mooie foto's te schieten en het dagelijks leven van dichtbij te zien. Maar wist je dat je op dat moment een enorme impact kunt maken door simpelweg ‘nee’ te zeggen?
In dit blog leggen we uit waarom je een echte held bent als je 'nee' zegt tegen bezoeken aan weeshuizen en scholen op reis.
De verborgen risico's van een 'onschuldig' uitje
Een bezoek aan een weeshuis of school lijkt mooi of leerzaam. Voor jou, voor je kinderen, maar ook voor de leerlingen die zomaar iemand uit de andere kant van de wereld ontmoeten. Maar korte bezoeken aan schooltjes en weeshuizen hebben helaas vaak een schadelijke kant die we als reiziger niet meteen zien.
- Kinderen zijn geen toeristenattractie: Stel je voor dat er in Nederland elke dag wildvreemde toeristen een klaslokaal binnenlopen om foto’s te maken terwijl je kind een rekenles volgt. Dat zouden we nooit goed vinden. Kinderen hebben een veilige plek nodig om te leren, zonder dat hun les constant wordt onderbroken door nieuwsgierige bezoekers.
- Het in stand houden van scheve verhoudingen: Vaak moeten kinderen bij zulke bezoeken een 'kunstje' vertonen voor toeristen, zoals een dansje of het alfabet opzeggen. Dat lijkt schattig, maar het is schadelijk. Het leert kinderen dat ze zich moeten bewijzen om aandacht of geld van (vaak witte) toeristen te krijgen. Dit houdt oude, koloniale verhoudingen in stand en geeft kinderen het gevoel dat buitenlanders 'redders' zijn. We willen juist dat kinderen opgroeien met zelfvertrouwen en gelijkwaardigheid, zonder dat ze het gevoel hebben dat ze een toeristenattractie zijn.
- Het risico van hechtingsproblemen: Kinderen die in weeshuizen wonen hebben vaak al een trauma door het gemis van hun ouders. Als er dan elke dag nieuwe toeristen langskomen die knuffels en aandacht geven, om na een uur weer voorgoed te vertrekken, dan zorgt dat voor verlatingsangst. Ze leren dat mensen altijd weer weggaan, wat hun ontwikkeling ernstig schaadt.
- De weeshuishandel (Orphanage Scams): Wist je dat uit onderzoek van UNICEF blijkt dat zeker 80% van de kinderen in weeshuizen wereldwijd gewoon nog één of beide ouders heeft? Veel van deze instellingen zijn opgezet als business om geld te verdienen aan toeristen. Kinderen worden soms zelfs bij hun ouders weggehaald met valse beloftes over onderwijs, alleen maar om als 'wees' geld op te halen bij goedwillende reizigers.
- Een onveilige omgeving voor kinderen: Weeshuistoerisme is een sector waar bijna geen controle op is. Dat betekent dat in principe iedereen zomaar toegang kan krijgen tot kwetsbare kinderen. Hoewel jij als reiziger het beste voorhebt, zien mensen met verkeerde intenties dit helaas als de perfecte kans om ongestoord dicht bij een kind te komen. Als we kinderen echt willen beschermen tegen misbruik, moeten we stoppen met dagtripjes en korte bezoekjes aan deze locaties.
Snoep, pennen, geld en andere cadeautjes uitdelen op reis. Dát is pas echt een groot plezier. De kinderen zijn blij, jij bent blij. Niks mis mee toch? Ondanks de beste bedoelingen, doe je meer kwaad dan goed. Hier lees je waarom pennen en snoep uitdelen op reis geen goed idee is.
Wat doet Better Places?
Bij Better Places vinden we de bescherming van kinderen ontzettend belangrijk. Daarom bieden wij dit soort activiteiten niet aan in onze reizen. Wij geloven in toerisme dat de lokale gemeenschap versterkt zonder kwetsbare groepen uit te buiten.
Daarom zijn wij lid van The Code. Dit is een internationaal netwerk van reisorganisaties die strijden tegen de uitbuiting van kinderen in de toerisme-industrie. Als lid beloven we dat we onze medewerkers trainen om signalen te herkennen en dat we er alles aan doen om reizen veilig te maken voor elk kind. Dat betekent ook dat we activiteiten, zoals school- en weeshuisbezoeken, niet aanbieden.
We hebben jouw hulp nodig
Hoewel onze lokale reisexperts deze bezoekjes niet in je reisprogramma zetten, kan het gebeuren dat je ter plaatse toch een aanbod krijgt. Misschien van een enthousiaste gids of een hoteleigenaar die het goed bedoelt (of een commissie krijgt). Wij vragen je dan om twee dingen te doen:
- Zeg vriendelijk nee. Dan ben je een echte held, omdat je de cirkel van exploitatie doorbreekt.
- Meld het bij ons. Is er een activiteit aangeboden of uitgevoerd waarbij je een schooltje of weeshuis bezocht? Laat het direct weten aan je lokale reisexpert of aan ons team in Nederland. Zo kunnen we actie ondernemen en zorgen dat dit in de toekomst niet meer gebeurt.
Het is soms best lastig om zeker te weten of je met vrijwilligerswerk in het buitenland echt goed doet. Om je op weg te helpen, vertellen wij je over de gevaren van vrijwilligerswerk op reis, wat je beter niet kunt doen en wat je juist wel kunt doen.
Jij maakt het verschil
Het is verleidelijk om die glimlach van een kind van dichtbij te willen zien, maar de echte glimlach zit in hun toekomst. Door niet te gaan, bescherm je hun privacy, hun onderwijs en hun veiligheid.
Al duizenden reizigers gingen je voor en kozen voor verantwoorde alternatieven, zoals een overnachting bij een familie, een kookworkshop met een thuiskok of een excursie met een gids uit de regio. Zo geniet je van de cultuur, terwijl de kinderen gewoon veilig kind kunnen zijn in de schoolbanken.
Bedankt dat je ons helpt om met onze reizen de wereld een beetje mooier te maken!
Maak melding van kinderen in nood
Ben je getuige van een situatie waarbij een kind in gevaar is? Meld het dan meteen bij de juiste instanties. Op deze pagina vind je een overzicht met telefoonnummers per land die je kunt bellen wanneer een kind in nood is. Zij zijn bekend met de lokale situatie en weten welke hulp het kind nodig heeft. Neem een kind nooit mee naar je hotel en laat medische hulp altijd aan professionals over. Zo voorkom je vervelende of gevaarlijke situaties voor jezelf en voor het kind.
